Lokale historici willen Donderdam terug op de kaart

De provincie Zuid-Holland gebruikt voor een bijzondere plek tussen Moerkapelle en Waddinxveen al jaren een historisch onjuiste naam. De opvallende knik in de Kleikade, die al sinds 1628 de naam “Donderdam” draagt, wordt in officiële stukken ten onrechte aangeduid als “Sivoli”. Uitgebreid onderzoek door leden van het Platform Mooi Zuidplas en de Historische Verenigingen Zevenhuizen-Moerkapelle en Nieuwerkerk  hebben dit recent aan het licht gebracht.

Leden van de Wandelwerkgroep van het Platform ontdekten de naam Sivoli bij het voorbereiden van de 3e etappe van van de rondwandeling langs de Ringvaart van de Zuidplaspolder. In het Handboek Kwaliteit Zuidplaspolder, dat in 2008 is verschenen, staat de naam, volgens een medewerker van de provincie, omdat Sivoli op de topografische kaart van 1990 stond. Uit onderzoek blijkt dat de naam Donderdam in 1913 nog wel op de kaart stond en in 1965 niet meer.

Topo ZH 1913

1913

Topo ZH  1965

1965

Topo ZH  1990

1990

Omdat de schrijvers van het handboek de plek zó interessant vonden dat ze het zelfs een “brandpunt” noemden én er geen andere naam bekend was, is Sivoli met als prikkelende toevoeging “het verborgen dorpje van …” opgenomen in het kwaliteitshandboek.

De afgelopen zeven jaar heeft er niemand bij de provincie gemeld dat deze plek eigenlijk Donderdam heet, aldus de woordvoerder van de provincie Zuid-Holland.

Vandaar dat de naam Sivoli ook weer voorkomt in het Gebiedsprofiel Bentwoud, Rottemeren en Zuidplas, dat in december 2014 is vastgesteld. Deze keer zelfs als een buurtschap.

Bij de Historische Verenigingen Zevenhuizen-Moerkapelle is de naam Donderdam zeer bekend.

De afgelopen jaren schreven drie lokale historici er uitgebreide artikelen over in het Verleden Tijdschrift, het blad van de vereniging dat vier maal per jaar verschijnt.

Ook in het boekje Thuis in Zuidplas, in 2010 uitgegeven ter gelegenheid van het ontstaan van de gemeente Zuidplas, en genoemd als bron bij het in 2014 geschreven gebiedsprofiel, wordt Donderdam (met kaartje) genoemd.

1660

1660

De naam Donderdam komt ook prominent voor op oude kaarten van het Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard en ook op internet is informatie te vinden.

De Donderdam dankt zijn naam aan de Waddinxveense schout en timmerman Joris Adriaensz Donder die er in 1628 een overtoom bouwde.

Daarmee ontstond een sluiproute voor kleine turfscheepjes om vanaf de Rotte via Moerkapelle en de Zuidplas over de Gouwe verder naar het noorden varen. Hierdoor hoefde men niet vanaf de Hollandsche IJssel door de nauwe sluizen van Gouda wat uren wachttijd en flink wat tolgeld scheelde.

Bij de Donderdam heeft ook van 1652 tot 1843 een herberg gestaan die een belangrijke functie vervulde omdat de weg over de dijk tussen de Zuidplas en polder de Wilde Venen een belangrijke route was tussen ‘s-Gravenhage en Gouda. Volgens lokale historici kan deze weg zelfs beschouwd worden als voorloper van de huidige A12. In 2013 is op met moderne technieken de exacte locatie van de overtoom gereconstrueerd en beschreven in het Verleden Tijdschrift.

Volgens kenners van de historische verenigingen staat Sivoli niet meer op de topografische kaart van 2004. Het vermoeden is dat de naam in 1990 op de kaart is gekomen doordat er bij een varkensboerderij in die buurt een particuliere speeltuin is geweest waar de naam op een bordje heeft gestaan. De kenners denken dat een medewerker van de topografische dienst destijds dat bordje heeft gezien en de naam heeft genoteerd.

De Historische Vereniging Zevenhuizen-Moerkapelle heeft er bij de Provincie Zuid-Holland op aangedrongen in het vervolg de naam Sivoli niet meer te gebruiken maar de historisch correcte naam Donderdam. De provincie heeft aangegeven dat verzoek breed in de organisatie uit te zetten, onder andere bij de opstellers van het gebiedsprofiel.

De Donderdam in 2014

De Donderdam in 2014

Het Platform Mooi Zuidplas, waar alle drie de historische verenigingen van Zuidplas zijn vertegenwoordigd, zullen deze bijzondere plek de komende tijd bij de Gemeenten Zuidplas en Waddinxveen en de lokale politiek onder de aandacht brengen. Wellicht dat er mogelijkheden blijken te zijn om in de toekomst recreërende wandelaars en fietsers iets mee te geven van de bijzondere geschiedenis van De Donderdam.

Dit artikel is geschreven door Jaap Reijm van en voor het Platform Mooi Zuidplas.

Naast veel informatie uit e-mails zijn deze drie artikelen uit Het Verleden Tijdschrift van de Historische Vereniging Zevenhuizen-Moerkapelle de belangrijkste bronnen:

  • De Donderdam door W. Paul (september 2011)
  • Nogmaals de Donderdam door Pim van der Zalm (september 2012)
  • De Donderdam (drie keer is scheepsrecht) door J.S. Bakker (juni 2013)

Via de vereniging zijn de uitgaven nog te verkrijgen. Van harte aanbevolen! 

 

Dit bericht is geplaatst in Algemeen nieuws, Cultureel erfgoed, Excusies/ wandelingen. Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *