Waddinxveen

Algemeen.
Op 20 april 1233 verkocht Floris IV, graaf van Holland, voor 200 Hollandse ponden een gebied woest veen langs de Gouwe aan Nicolaas van Gnepwijk, Herbaren van Aalsmeer en Woubrecht.  Het dijkdorp Waddinxveen ontstond op de westoever van de Gouwe.
Oorspronkelijk bestond Waddinxveen uit drie ambachten: Bloemendaal, Noord- en Zuid-Waddinxveen.
In de Franse tijd werden deze ambachten drie gemeenten die na de inlijving van ons land bij Frankrijk tot één gemeente werden samengevoegd. Toen de Fransen in 1813 waren verdreven ging alles weer als van ouds door en werd Waddinxveen opnieuw in drie gemeenten verdeeld: Broek cum annexis (in plaats van Bloemendaal) en Noord- en Zuid-Waddinxveen.Aan de Gouwe (1)
In 1870 is door samenvoeging van de twee laatstgenoemde gemeenten de huidige gemeente Waddinxveen gevormd. Vooral de hout- en papierindustrie waren economisch van belang. De papierindustrie is vergane glorie, de Waddinxveense hout- en meubelindustrie bestaat nog wel. De Gouwe, een belangrijke waterverbinding, zorgt voor een drukke scheepvaart. Ongeveer 30.000 vaartuigen passeren per jaar de Waddinxveense hefbrug op weg naar de Hollandsche IJssel (Rotterdam) of naar het merengebied van Midden-Nederland en Amsterdam. Meer dan de helft daarvan behoort tot de recreatievaart.|
De spoorlijn Gouda – Waddinxveen – Alphen aan den Rijn (enkelspoor) werd in 1934 aangelegd en in 1956 geëlektrificeerd. Waddinxveen heeft sindsdien twee stations één uit 1934 en één uit 1973. Door de centrale ligging in het groene hart van de Randstad en de gunstige verbindingen met de grote steden is Waddinxveen een aantrekkelijke woonplaats voor forensen die in de regio een werkkring hebben.

In Waddinxveen bevinden zich een aantal bezienswaardigheden zoals de volgende rijksmonumenten.

Het voormalige gemeentehuis (Zuidkade 8). 
Dit pand is van algemeen belang aangezien de bestuurlijke ontwikkeling in de gemeente goed tot uitdrukking komt en tevens vanwege de architectuurhistorische waarde. Voormalig gemeentehuis

In het interieur is de Art Nouveau-stijl toegepast, een redelijke zeldzaamheid in het landelijk gebied van de provincie Zuid-Holland. Het pand is, zowel uit- als inwendig, in hoge mate gaaf in hoofdvorm, materiaalgebruik en detaillering en is in stedenbouwkundig opzicht van belang door de beeldbepalende situering aan de Gouwe in de dorpskern van Waddinxveen.

Hefbrug over de Gouwe met brugwachtershuisje.
Dit monument is een geklonken stalen hefbrug met bijbehorend brugwachtershuisje uit 1935-1936, gebouwd door NV De Vries Robbé & Co. uit Gorinchem in het kader van de verbreding en kanalisering van de Gouwe, waardoor de waterverbinding tussen Amsterdam en Rotterdam sterk werd verbeterd. Vrijwel identieke bruggen bevinden zich in Boskoop en Alphen aan den Rijn.Hefbrug (1)

De zeldzame hefbrug is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische waarde. De doorvaartwijdte bedraagt 25 meter, doorvaarhoogte in gesloten toestand is 2,56 meter en in geopende toestand 35 meter. De breedte tussen de leuningen is 9 meter. De betonnen landhoofden zijn bekleed met gele bakstenen, voorzien van betonnen dekplaten en hoekstenen. Het betonnen veelhoekige brugwachtershuisje aan de zuidzijde van de burg heeft een met koperen platen bekleed dak. De kozijnen van de vensters en deuren zijn gemoderniseerd.

Hervormde Brugkerk (Kerkweg-Oost  234).
Deze kerk is een zogenoemd  “Waterstaatskerk” omdat hij gebouwd is in een periode dat het ministerie van Waterstaat toezicht hield op de bouw van kerken in de 19e eeuw. Ook in andere steden en dorpen vinden we Waterstaatskerken. Boven de ingang staat vermeld dat de eerste steen gelegd is op 15 maart 1837. Op zondag 16 december 1838 is de kerk in gebruik genomen. Imponerend is het portiek met de gekoppelde Toscaanse zuilen, bekroond door een driehoekig, houten fronton. Uit de oude kerktoren kwam de klok over naar de nieuwe toren. Brugkerk (3)De Duitse bezetters namen in 1943 deze uit 1744 daterende luidklok mee. De klok was gegoten door Ciprianus Crans Jansz te Amsterdam. De huidige klok dateert uit 1949 en werd vervaardigd door Petit en Fritsen te Aarle Rixtel. In de jaren 1977-1979 zijn de kerk en toren, naar plannen van architect  P. van der Starre, gerestaureerd. Het kerkorgel werd in 1807-1808 gebouwd door Jan Pieter Schmidt, compagnon van de Goudse orgelmaker Hess, en afgebouwd door zijn zoon Jan Christoffel. Hoewel het orgel in latere jaren is uitgebreid, geldt het nog als enig compleet bewaard gebleven Schmidt-orgel in ons land. In 1994 vond een aanpassing plaats om de oorspronkelijke klank weer te benaderen.

Remonstrantse Kerk (Zuidkade 59).
Het huidige gebouw is als semi-schuilkerk (achter geschoven lindebomen) gesticht in 1834 en ingewijd in 1836. De eerste steen werd gelegd door F.H.J. van Vollenhoven, een voorzaat van Mr. Pieter van Vollenhoven, die de kerk na de algehele restauratie in 1987 opnieuw in gebruik stelde.

Remonstrantse kerk (2)

Het gebouw is gebouwd in de Empirestijl, de lichtornamenten zijn vermoedelijk Jugendstil en later aangebracht. Het orgel is gemaakt door I.F. in der Mauer en B.J. Gabri Az., beiden uit Gouda. Er zijn veel onderdelen uit de 18e eeuw verwerkt in dit uit 1825 stammende orgel.

Voormalige tabaksfabriek Dobbelman (Noordkade 64).
Het gehele fabriekscomplex bestaat uit een kantoorgebouw, een watertoren, enkele grote fabriekshallen en een ketelhuis met schoorsteen. Het kantoorgebouw van de voormalige tabaksfabriek is in 1940 ontworpen door P.D. Stuurman en gebouwd, nadat de hoofdvestiging van het bedrijf in Rotterdam bij het bombardement verwoest werd. De nieuwe fabriek werd in allerijl gebouwd, vlak voordat de rantsoenering van bouwmaterialen van kracht werd. Eén en ander is vormgegeven in Zakelijke Expressionistische trant en wordt gekenmerkt door een samenstel van blokvormige bouwmassa’s. Het kantoorgebouw en de watertoren zijn van algemeen belang o.a. als representatief voorbeeld van industrieel erfgoed uit de periode 1850-1940 in Nederland. De watertoren is beeldbepalend gesitueerd aan de Noordkade.

De Vergeten Plek – (Mina Druckerhoeve).
Dit monument laat zien hoe de Zuidplaspolder 150 jaar geleden bewoon- en bewerkbaar is gemaakt. Het monument, naar een idee van kunstenares Eline Ouwendijk, bestaat uit schepraderen, die afkomstig zijn van een uit 1875 daterend gemaal, dat is gesloopt. Vergeten Plek (1)

Het monument staat voor het laagste polderwaterpeil van Nederland. Een polderpeil is het waterpeil dat door een waterschap in een bepaald gebied wordt gehanteerd voor open water. Het hoogheemraadschap van Schieland en Krimpenerwaard heeft voor de wijk Zuidplas in Waddinxveen een polderpeil vastgesteld van 7,10 onder NAP. Dat is het laagste, officieel vastgestelde polderpeil.